WILLEMSTAD – Kwetsbare ouderen op Curaçao herstellen aantoonbaar dankzij geriatrische revalidatie, waardoor veel van hen alsnog naar huis kunnen terugkeren in plaats van langdurig in een verpleeghuis te verblijven.
Dat blijkt uit een wetenschappelijk onderzoek van specialist ouderengeneeskunde Evelien van Riet, gepubliceerd in het Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie. De resultaten vormen volgens de auteur een belangrijke onderbouwing voor structurele erkenning en financiering van deze vorm van zorg op het eiland.
Geriatrische revalidatie was tot 2022 geen onderdeel van het Curaçaose zorglandschap. Kwetsbare ouderen die na een ziekenhuisopname niet in aanmerking kwamen voor medisch-specialistische revalidatie, hadden vaak slechts twee opties: terug naar huis met beperkte ondersteuning of een opname in een verpleeghuis. Om daar verandering in te brengen startte verpleeghuis Betèsda in april 2022 met een speciale afdeling voor geriatrische revalidatie, ondanks het ontbreken van een passende financieringsregeling.
Revalidatietraject
Voor het onderzoek werden de gegevens geanalyseerd van 105 patiënten die tussen april 2022 en december 2023 een eerste revalidatietraject volgden. De mediane leeftijd bedroeg 73 jaar en de meeste patiënten waren bij opname ernstig beperkt in hun dagelijks functioneren.
Tachtig procent kon zich niet zelfstandig verplaatsen en bijna de helft kon niet meer lopen.
Toch boekten de patiënten tijdens hun verblijf duidelijke vooruitgang. De zelfstandigheid bij dagelijkse handelingen nam significant toe, evenals de rompbalans, het vermogen om zelfstandig over te stappen en de loopfunctie. De mediane score voor activiteiten van het dagelijks leven steeg van zes naar acht punten.
Bij ontslag kon ruim de helft van de patiënten zelfstandig transfers uitvoeren, tegenover slechts twintig procent bij opname. Ook het aantal patiënten dat zelfstandig kon lopen verdubbelde vrijwel.
Weer naar huis
De meest opvallende uitkomst is volgens de onderzoekers dat 78,7 procent van de patiënten zonder bestaande verpleeghuisindicatie na de revalidatie weer naar huis kon terugkeren. Zelfs onder de groep die bij opname al wel een indicatie had voor langdurige verpleeghuiszorg, kon bijna een derde alsnog naar huis worden ontslagen. Slechts 28,1 procent van deze groep bleef uiteindelijk permanent in het verpleeghuis wonen.
Volgens Van Riet laten de resultaten zien dat geriatrische revalidatie niet alleen de zelfredzaamheid van ouderen vergroot, maar mogelijk ook blijvende verpleeghuisopnames kan uitstellen of voorkomen. Juist daarom pleit zij voor een structurele inbedding van deze zorgvorm in het Curaçaose zorgstelsel, inclusief passende bekostiging.
Op het moment van schrijven werken betrokken partijen wel aan financieringsafspraken voor een deel van de doelgroep, maar voor patiënten met de zwaarste zorgindicaties ontbreekt volgens haar nog altijd een toereikende vergoeding.
De onderzoeker ziet bovendien kansen om geriatrische revalidatie verder uit te breiden naar ouderen die nog thuis wonen. Door hen eerder te behandelen, kan volgens haar opname in een verpleeghuis mogelijk worden uitgesteld of zelfs voorkomen. Dat vraagt wel om intensievere samenwerking met huisartsen en om verdere uitbreiding van de capaciteit en specialistische expertise op Curaçao.
